Iberis amara (Bittere scheefbloem)
De Iberis amara is een eenjarige plant, uit de familie van de kruisbloemigen (Brassicaceae), die tot ongeveer 20–40 cm hoog groeit. Ze staat bekend om haar witte of lichtroze bloemen, die in dichte trossen staan en bloeien van mei tot augustus. De bloemen hebben een typische asymmetrische vorm: de buitenste kroon-blaadjes zijn duidelijk groter dan de binnenste, wat ze een karakteristieke uitstraling geeft.
Er zijn aanwijzingen dat de Iberis amara al werden gebruikt door de Grieken en Romeinen als bittermiddel om de spijsvertering te bevorderen. In zijn beroemde werk De Materia Medica beschreef de Griekse arts Dioscorides vermoedelijk de Iberis amara al. Hij noemde het gebruik bij maagproblemen en als purgativum (mild laxerend middel). In de Middeleeuwen werd Iberis amara of verwante soorten opgenomen in Europese kruidenboeken, zoals die van Hildegard von Bingen en later van Paracelsus. Daarin werd het aanbevolen tegen indigestie, maar ook soms als onderdeel van een bitterelixer of “maagtonicum”.
Oorsprong
De naam “Iberis” verwijst naar het Iberisch Schiereiland (Spanje/Portugal), waar deze planten oorspronkelijk werden gevonden. De Iberis amara is dan ook van oorsprong een Zuid- en Midden-Europese soort, met een verspreidingsgebied dat zich uitstrekt van Spanje tot de Balkan. De soort heeft een voorkeur voor warme, droge, kalkrijke en zandige leemgrond, zoals akkers, ruigten en hellingen, vooral waar de bodem niet te voed-selrijk is. De rotsachtige kusten langs de Middellandse zee vormden dus de perfecte bodem. In Nederland komt de soort vrij zeldzaam voor en wordt ze vooral aangetroffen in Zuid-Limburg.
Heilzame eigenschappen
De bittere scheefbloem is een heilzame plant, die verschillende effecten op het maagdarmkanaal kan hebben:
De bittere scheefbloem wordt vooral benut om een ??geïrriteerd maagdarmkanaal te kalmeren. Bij functionele stoornissen van het maagdarmkanaal ondersteund haar versterkende effect op de gastro-intestinale spieren; het kan bijvoorbeeld het verkrijgen van een “vol gevoel” tegengaan. Ook bij I.B.S. ondersteund het kruid dankzij haar invloed op de darmspieren.
Beschrijving vanuit PUB-MED
Symptomatische behandeling van maag-darmproblemen,
zoals het prikkelbare darmsyndroom en haar symptomen,
waaronder diarree, darmkrampen en een opgeblazen gevoel. PUB-MED
Werkingsmechanisme
1. Reguleren van de productie van maagzuur
Iberis amara–extract werkt antiulcerogeen. Het vermindert de afgifte van maagzuur.
2. Beschermen van het maagslijmvlies
Het zorgt voor een toename van het gehalte aan prostaglandine E2 (PGE2). De pros-taglandinen bevinden zich in het maagslijmvlies en beschermen de maagwand tegen maagzuur. Door minder prostaglandinen in het slijmvlies wordt het slijm dunner, waardoor maagklachten kunnen optreden. Het zorgt voor een afname van de concentratie aan leukotrieën. Leukotrieën zorgt in het lichaam voor het aanwakkeren en onderhouden van het ontstekingsproces.
3. Stimuleren van atone musculatuur in het antrum van de maag en de darmen
Het heeft een invloed op het Enteric Nervous System (ENS). De Ibiris amara remt selectief de binding aan de muscarine M3-receptoren. Activatie van de muscarine M3-receptor zorgt ervoor dat het sarcoplasmatisch reticulum opgeslagen calcium vrijgeeft. Verhoogd intracellulair calcium veroorzaakt samentrekking van gladde spieren (tonifiëren) en secretie van exocriene klieren.
4. Remming van de vorming van vrije radicalen
5. Vermogen om de overdracht van pijnprikkels te verminderen
Samenvattend
De bittere scheefbloem wordt vooral benut om een ??geïrriteerd maagdarmkanaal te kalmeren. Bij functionele stoornissen van het maagdarmkanaal ondersteund haar versterkende effect op de gastro-intestinale spieren; het kan bijvoorbeeld het verkrijgen van een “vol gevoel” tegengaan. Ook bij I.B.S. ondersteund het kruid dankzij haar invloed op de darmspieren. De Iberis amara kan worden gebruikt voor de symptomatische behandeling van maag-darmproblemen, zoals het prikkelbare darmsyndroom en haar symptomen, zoals diarree, darmkrampen en een opgeblazen gevoel.